LİNUX DƏRSLƏRİ 1

Linux nədir?

 Əvvəlcədən bunu bilin ki, Linux tək başına  əməliyyat sistemi deyildir. Linux kerneldir. Bütün sistemin idarəsindən məsuldur. Programlar ilə avadanlıq arasında əlaqəni təmin edər. Fayl sistemləri, istifadəçilər, programlar, drayverlər və s. hamsı kernel tərəfindən idarə edilir.

UNİX nədir?

Bu bölmədə biz sizə Linux haqqında ümumi anlayış verməklə, Linux-un mənşəyini çox tarixi və ya qeyri-texniki şəkildə əhatə edəcəyik.

O vaxt Bell Labs-da hazırlanmış UNIX adlı əməliyyat sistemi var idi. Bu sistem öz alətləri sayəsində müxtəlif universitetlərdə və digər ehtiyac duyulan qurumlarda istifadə olunurdu. İndiyə qədər hər şey yaxşı idi, lakin Unix lisenziya haqqı (yəni pullu idi) tələb edirdi və bu, əlbəttə ki, sistemdən istifadə edə biləcək insanların sayını xeyli azaldırdı. Yəni insanların ehtiyacı olsa belə, lisenziya pulu olduğundan bu sistemdən istifadə edə bilmirdilər. Nəticədə “pul verməkdənsə, öz əməliyyat sistemimi yazaram” deyə düşünənlər oldu və bu, UNIX-in məcburi olmadığı və "istəsəm yeni sistem yazaram" fikrini ortaya çıxardı. Nəticə etibarı ilə bir çox əməliyyat sistemini yaratmaq cəhdləri oldu, lakin nəticədə yaranan sistemlər işləmədi. Təbii ki, bu həmişəlik belə qalmadı.

GNU nədir?

GNU –  GNU is Not Unix kəlmələrinin baş hərflərindən əmələ gəlir və Azərbaycanca GNU Unix Deyildir mənasına gəlir.

GNU FCF (Free Software Foundation) tərəfindən işlənib hazırlanan Unix-uyumlu əməliyyat sistemi. Ama GNU hər nə qədər əla da olsa, kernelə sahib deyildi, elə bu vaxtlarda da Linux kerneli yeni hazırlanmışdı. İkisi birləşib GNU/Linux əməliyyat sistemini əmələ gətirdi. 

Nəticə olaraq

Linux əməliyyat sistemi deyildir. GNU/Linux uzun olduğu üçün çoxu qısaldıb Linux deyir, mən də gələcək məqalələrimdə Linux olaraq qeyd edəcəm ama özünüz başa düşəcəksiniz söhbət hansından gedir :)